Fliszowy Dry Tooling



Wiadomości wstępne
Opisywane drogi dry toolowe są jakże inne od tych znanych np. z Wdżaru. Mają one charakter wyłącznie zimowy. Można z nich „wygodnie” korzystać raczej tylko przy mroźnej pogodzie. Poza okresem zimowym nie mamy czego tutaj szukać, gdyż ściany kamieniołomu są zbudowane z łupków, zlepieńców niemal, pionowego błota i przewieszonych mchów. 

Lokalizacja
Opisywany rejon wspinaczkowy znajduje się w nieczynnym (lub okresowo czynnym) kamieniołomie na stokach niewielkiej góry Sempina (około 493 m n.p.m.) na Woli Skrzydlańskiej (Beskid Wyspowy), około 10 km na SW od centrum Skrzydlnej.

Geologia
Kamieniołom na zboczach góry Sempina jest bardzo ciekawy dla geologa. Znajduje się przed czołem jednostki magurskiej, w strefie wysadowej bardzo silnie zaburzonych utworów jednostki śląskiej i podśląskiej. Przez kamieniołom przebiega uskok nazwany uskokiem Żegociny. Od niego rozchodzi się szereg lokalnych uskoków.
W okolicy Woli Skrzydlańskiej i Skrzydlnej występowały na powierzchni terenu w piaskowcach krośnieńskich i łupkach menilitowych jednostki śląskiej wycieki ropy naftowej. W Skrzydlnej płytkie wiercenie ręczne wykonano w 1910 r. Następnie w latach 50-tych odwiercono sześć otworów i prowadzono przez 3 lata wydobycie ropy naftowej.
W kamieniołomie występują łupki, zlepieńce, piaskowce oraz liczne egzotyki - „wydziabano” np. niedużą bułę diatomitu.

Sprzęt i wspinanie
Drogi nie są wyposażone w żadne punkty asekuracyjne. Wspinamy się na własnej asekuracji (igły do trawek), na wędkę albo „na żywca”. Twardsze zlepieńce i piaskowce przemieszane są z miękkimi łupkami, w które wbijamy igły. Lina około 60 metrów. Zjazdy zakładamy na drzewach rosnących nad ścianami. „Skrzydlna” to zabójstwo dla dziab, w znakomitej większości dziabiemy w miękkim łupku, trawkach, mchu i ziemi. Są też miejsca gdzie można klinować dziaby w szczelinach twardszej skały. Przy ociepleniu i mokrym śniegu wspin przypomina taplanie się w błocie i walkę ze spadającymi kamieniami.
Opisane tutaj drogi nie należą do trudnych (III+ do IV+), a na razie istnieją cztery drogi. Prace w tym rejonie będą prowadzone dalej - ze zrozumiałych względów „w wolnych” chwilach od wspinu np. w Tatrach, czyli wtedy gdy nie ma czasu.

Inne atrakcje turystyczne
· Stacja Narciarska "Śnieżnica" w Kasinie Wielkiej. Trasa o długości prawie 1400 metrów prowadzona jest wycinkiem w lesie o szerokości około 50 m przy różnicy wzniesień 290 metrów.
· Młodzieżowy Ośrodek Rekolekcyjny Schronisko na Śnieżnicy.
· Rezerwat przyrody na Śnieżnicy obejmujący 140 letni las bukowy i niewielkie wychodnie skalne na grzędzie grzbietowej.
· Opactwo cystersów w Szczyrzycu ufundowane w 1234 r. (piwo „Frater” rozlewane jednak w Kielcach) oraz muzeum klasztorne OO. Cystersów. 
· Diabli Kamień - ciekawa ławica piaskowca ciężkowickiego. Leży ona w miejscowości Krzesławice na pograniczu ze wsią Pogorzany, wymiary: 55 m długości, 12 m szerokości i 17-25 m wysokości. Pod Diablim Kamieniem położona jest urocza Pustelnia św. Benedykta, założona na początku XIX wieku, w której mieszkał do niedawna eremita.
· Nieopodal Diablego Kamienia - góra Grodzisko zachowały się na niej jeszcze słabo zbadane resztki obronnego grodu. Znaleziono tu narzędzia, broń i naczynia gliniane świadczące o długim procesie osadniczym, sięgającym V w p.n.e. Stały tu na pewno grody: łużycki, wczesnośredniowieczny i średniowieczny. Ułamki naczyń grafitowych posłużyły do wysunięcia hipotezy, że Grodzisko było zamieszkane przez ludność pochodzenia celtyckiego.
· Beskid Wyspowy interesujące pasmo górskie wraz z ciekawymi jaskiniami pseudokrasowymi.


Opisy dróg
Wysokość ścian to 20-25 metrów, drogi kończą się charakterystycznymi przewieszkami z korzeni, mchu i ziemi.

1. Droga w zlepieńcu, dziabiemy w miękkich przewarstwieniach, po kilku metrach wchodzimy w mały żlebik i nim do końca. Trudność drogi to IV.

2. Droga w zlepieńcu, dziabiemy w miękkich przewarstwieniach, po kilku metrach mniej więcej na wysokości wejścia w żlebik na drodze 1 zaczynają się większe bloki zlepieńca, na nich trawki i mchy. Pod koniec drogi szczeliny. Trudność drogi to IV.

3. Droga w charakterystycznym żlebie praktycznie w ziemi i łupkach, na końcu pokonujemy przewieszkę korzenno mchowo ziemną. Trudność drogi to III+. Droga pokonana jako pierwsza w tym rejonie na żywca.

4. Droga wiedzie małą skośną półeczką porosłą trawkami na litej ścianie z piaskowca. Trudność drogi to IV+.

Adam Kapturkiewicz
2004

Literatura:
"Nafta - Gaz" Miesięcznik poświęcony nauce i technice w przemyśle naftowym i gazowniczym ROK LI; CZERWIEC 1995; NR 6/1995 Stefan Połtowicz, Biuro Geologiczne "Geonafta" – Kraków.

Strona głównaDo góry